Lefats'eng la hae la Skywriting, ' mè oa litaba oa NBC-TV Jane Pauley o ile a senola hore o na le lefu la ho ferekana kelellong. Ho kula ho ile ha bonahala, ha a fuoa steroid bakeng sa nyeoe ea mahae. Tšenolo ena e lebisa tlhokomelo kamanong ea li-steroid le ho tepella maikutlong.
Pauley oa ngola, karolong ea buka ea hae e hlalositsoeng ka la 20 August, 2004, Batho, hore o ile a fumana hypomania ka mor'a tsamaiso ea pele ea steroid bakeng sa hives le ho tepella maikutlong le ea bobeli.
Ho tepella maikutlong ho ne ho le boima haholo hoo ho neng ho laeloa hore a be le bothata bo tebileng ba ho itšireletsa ka tekanyo ea hae, 'me o ile a fetoha moferefere o tsofetseng le baesekele ka potlako. Ngaka ea hae e ile ea hlalosa hore, "motho ea nang le bothata ba ho tepella maikutlong" o ile a "hlakola tšoaetso ea maikutlo a ho feto-fetoha ha maikutlo a ho ferekanyang kelello". Empa ha e le hantle, merusu ea maikutlo e ne e qalile pele ho sena - ka steroids. O ile a kena sepetlele ka nako eo 'me a tsitsisoa ka lithium.
Steroids ke Eng?
Ho ea ka Dikishinari ea Bongaka ea PDR, lentsoe "steroid" le sebetsa ho "lelapa le leholo la lik'hemik'hale, tse nang le lihomone tse ngata, likarolo tsa 'mele le lithethefatsi." Hape ke "tlhahiso ea tlhaho ea lik'hemik'hale tse amanang haufi-ufi le mokhoa oa ho etsa li-steroid, tse kang sterols, bile acids, glycosides ea pelo, androgens, estrogen, corticosteroids, le li-precurse tsa li-vithamine tsa D" (2000). Ka sebele ha ho hlokahale ho tseba hore na ke eng-empa ho totobetse hore lik'hemik'hale tsa 'mele le mesebetsi e entsoeng ka, e laoloang ke, kapa e amahanngoa le lintho tsena e kholo.
Ho bolokehile ho bolela hore ha ho letho le etsahalang 'meleng ntle le ho kenngoa ha steroid. Ka lebaka leo, ha hoa lokela ho makatsa hore li-steroid tse tsamaisoang li ka baka litla-morao, tseo "steroid psychosis" e leng sepheo se le seng se tlalehiloeng. "Steroid psychosis - kapa ka ho loketseng, liphello tsa steroid-tse susumelitsoeng ke kelello - e ka kenyelletsa khatello ea kelello, khatello ea maikutlo (mohlala, ho tepella maikutlong, mania, kapa bobeli), le delirium" (Cortlandt Letters, December 2001).
Steroids ea li-anabolic, e sebelisoang ke moloko oa baatlelete ho haha mesifa le bongata ho fihlela litla-morao tse ngata tse kotsi li bonahala hore bongata ba lithethefatsi tsena li thibetsoe, bo ka etsa hore ho be le mania. Corticosteroids, e neng e ka kenyelletsa meriana e behiloeng bakeng sa menoana ea Jane Pauley, e 'nile ea bonoa ho susumetsa matšoao a kelello lithutong. Khatisong ea kelello ea "Steroid-Induced Minding Disturbances" (Perry & Lund, e ntlafalitsoeng 2004), bangoli ba tlaleha ka phuputso ea 1972 e entsoeng ke Mokhatlo oa Bohlophisi ba Meriana oa Boston moo bakuli ba neng ba e-na le tekanyo e fapaneng ea Prednisone (corticosteroid), ho tloha ho tlaase ho ea holimo holimo, ho ba le ts'oaetso ea kelello e ntseng e eketseha haholoanyane: psychosis, mania, le depression. Koranta eo e boetse e bolela hore ha mania e le karabelo e atisang ho sebelisoa ha steroids, hangata khatello ea maikutlo e bakoa ke ho tlosoa ha steroid.
Li-steroids tse ling tse tsebahalang le tse sebelisoang
Mabitso a mangata a tloaelehileng a corticosteroids a kenyelletsa:
- Cortisone le Hydrocortisone
- Flonase® (fluticasone propionate nasal spray)
- Lanacort® (hydrocortisone topical)
- Prednisone
- Nasonex® (mometasone nasal)
Le tse ling tse ngata ho ne ho ke ke ha e-ba teng ho feta sehlooho sena ho leka ho bolela boholo ba bona.
Corticosteroids e sebelisoa ho phekola maemo a sa tšoaneng a bongaka a akarelletsang:
- Pherekano
- Emphysema
- Lefu la Crohn
- Bursitis
- Tendinitis
- Ulcerative colitis
- Hives
- Ho loma likokoanyana
- Matšoao a mokokotlo
- Eczema
- Psoriasis
DHEA
Ho rekisoa ha li-hormone e 'ngoe ea steroid, DHEA, ho na le mollo ho tsoa ho batho ba bangata lefapheng la tsa bongaka - mofuputsi e mong o ile ae bitsa "oli ea noha ea li-90". Markowitz, Carson le Jackson (1999) ba tlaleha hore, "... (DHEA) ke e 'ngoe ea li-steroid tse ngata haholo' meleng oa motho 'me li bonahala li e-na le lik'hemik'hale tse sa tšoaneng tsa likokoana-hloko. Ts'ebeliso ea eona ea morao-rao le ho fumaneha ha eona e le tlatsetso e fetang ho batho bohle e entse hore ho sebelisoe hohle.
Ha ho tsejoe haholo ka liphello tse mpe tse ka hlahisoang ke DHEA ha li jeoa ka mokhoa o thata kapa o sa foleng. Re tlaleha nyeoe ea mania ho monna e mong ea seng a hōlile ea amohelehang setsing sa rona sa mafu a kelello a se na histori ea motho kapa lelapa ea lefu la ho ferekana kelellong le neng le bonahala le amana le tšebeliso ea DHEA ea morao tjena. Mokuli o ne a qalile DHEA ho sebelisa likhoeli tse 6 pele a kenngoa 'me o ne a nka 200-300 mg / letsatsi ka nako ea tlhahiso. "Ka bomalimabe, bahlahisi ba fapa-fapaneng ba re DHEA ke" mohlolo "oa mohlolo kapa seliba sa bocha. .
Ho ea ka setsebi sa mafu a kelello Dr. Henry Lahmeyer, li-steroid tse se nang molekane ha li khone ho baka tšitiso leha e le efe ea kelello; ho e-na le hoo, ke tsamaiso ea nako e telele le e tsitsitseng ea steroid moo ho ka bonahalang litla-morao tsa kelello. Ka nyeoe ea Pauley, o ne a nka li-steroid ka likhoeli tse hlano pele maikutlo a qaleha.
Ho batlisisa lingoliloeng tse amanang le bongaka le tsa kelello ho hlahisa lintlha tse 'maloa tsa lithuto, joalo ka tse boletsoeng pejana, tse bontšang hore tšebeliso ea steroid e ka ba le maemo a fokolang a khathatso ea kelello. 'Me ha lipatlisiso li ntse li senola mohloli o tiileng oa linyeoe tsena, liphuputso tse ling li qala ho hlahisa potso ena. Wood et al (2004) e tlaleha hore lipatlisisong tsa likhoto, khatello ea kelello e sa foleng, hammoho le tsamaiso ea hormone ea khatello ea corticosterone, e baka liphetoho tsa 'mele ho hlophisa li-neurons ho hippocampus, karolo ea boko. Liphetoho tsena li tsamaisana le liphetoho tsa boitšoaro.
Hona joale ha ho lipatlisiso tse fanang ka pontšo ea hore steroids e ka etsa hore ho se tsitse ha kelello nako e telele kapa boloetse. Ingram le Hageman (2003) e re, "Litlaleho tse 'maloa tse hatisitsoeng li hlalosa ho hlaha ha matšoao a kelello ka tšebeliso ea corticosteroid. Le hoja mochine ona o sa tsejoe, hangata karabelo e khutlisetsoa ka ho fokotseha ha tekanyo kapa ho khaotsa ho bolaoa ha corticosteroid. e etsahetse, ka tloaelo phekolo e akarelletsa meriana e thibelang lefuba. " Phuputso ea Wood et al (2004) e boetse e bontša hore liphetoho tse ling tse boletsoeng hippocampus li ka thibeloa ka "phekolo ea meriana e thibelang ho imeloa kelellong le ea anticonvulsant." Bafuputsi bana ba ile ba hlahloba tšebeliso ea lithium sebakeng sena 'me ba fumana hore phekolo ea nako e telele le lithium e ka boela ea sireletsa hippocampus. Tsoelo-pele ea lipatlisiso tsena nakong e tlang e tšoara tšepiso ea kutloisiso e ntlafatsang liphello tsa steroid-tse bakoang ke mafu a kelello le mokhoa oa phello ea lithethefatsi ho phekola lefu la ho ferekana kelellong.
> Mohloli
> Seboka sa Cortlandt. Na bakuli ba ho ferekana kelellong ba kotsing e kholo ka li-steroid?
> Ingram, DG, &. Hagemann, TM (2003). Phekolo ea Promethazine ea kelello ea steroid e bakoang ke ngoana. The Annals of Pharmacotherapy. Dec 01: 37: 1036-1039.
> Markowitz, JS, Carson, WH, & Jackson, CW Ho ka khoneha > dihydroepiandrosterone > -e phethehile. Phekolo ea kelello ea Psychiatry, 45, 241-242.
> Dikishinari tsa Bongaka ba PDR. Baltimore, Maryland: Lippincott Williams & Williams. 2000.
> Perry, Paul, > Ph.D >, BCPP, le Brian C. Lund, Pharm.D. "Steroid-Khohlano ea kelello e Ntle." (E hlophisitsoeng 2004).
> Wood, GE, Young, LT, Reagan, LP, Chen, B., & McEwen, BS "Mekhoa ea moralo ea hippocampus e bakoang ke khatello ea kelello: Thibelo ke phekolo ea lithium." Proceedings of National Academy of Science ea United States of America. Mar. 04: 101: 3973-3978.